Çocuklarda paylaşma: izin ve sıra ile ortak etkinlik kurmak

Çocuklarda paylaşma üzerine konuşurken iyi niyetle başlayan bir etkinlik, “Hemen kardeşine ver” tartışmasına dönüşebilir. Bu yazıda paylaşmayı izin isteme ve ortak kullanım düzeniyle birlikte ele alıyoruz. Çocuğun özel eşyasına saygı gösteren, ailece uygulanabilecek bir masa etkinliği hazırlayabilirsiniz.

Önce kişisel ve ortak malzemeyi ayırın

Masaya kâğıt, kalem ve birkaç kitap koymadan önce hangilerinin ortak kullanılacağını belirleyin. Çocuğun kendine saklamak istediği eşyayı kullanmak için baskı yapmayın. Etkinlik için başka bir ortak malzeme seçebilirsiniz.

Yetişkin de çocuğun kalemini alırken “Bunu kullanabilir miyim?” diye sorsun. Bu küçük örnek, ailece konuştuğunuz saygı ilkesini günlük davranışa çevirir.

İzin cümlelerini birlikte deneyin

• “Şu kalemi işin bitince kullanabilir miyim?”
• “Bu kitabı bugün saklamak istiyorum; diğerini birlikte okuyabiliriz.”
• “İkimiz de aynı şeyi istiyoruz. Hangi sırayla kullanalım?”
• “Bunu benden izinsiz aldığında rahatsız oldum.”

Bu cümleleri ezberletmek yerine kendi kelimelerinizle prova edin. Çocuğun bir talebi reddetmesi her durumda paylaşmayı bilmediği anlamına gelmez; neyi korumak istediğini dinleyin.

Ortak bir poster hazırlayın

Bir kâğıda hayalî bir keşif bahçesi çizin. Herkes sırayla bir ayrıntı eklesin. Aynı renge ihtiyaç duyulduğunda izin ve sıra cümlesini kullanın. Başkasının çizimini değiştirmeden önce ona sorun.

Etkinliğin sonunda bütün çizimleri tek bir kişinin adına sunmayın. Başlığı birlikte seçin. Fotoğrafını paylaşmak istiyorsanız katılanların ve çocukların velilerinin görüşünü alın; aile içinde saklamak da yeterlidir.

Anlaşmazlığı bir sonraki adıma çevirin

İki çocuk aynı malzemede ısrar ederse kısa bir ara verip ortak seçeneği yeniden belirleyin. Zorla el değiştirmek yerine yedek malzeme, sıra veya farklı görev seçeneklerini konuşun. Küçük yaş farkları ve bireysel ihtiyaçlar nedeniyle yetişkinin desteği değişebilir.

Bu öneri bir davranış tedavisi veya paylaşma becerisi testi değildir. Aile içinde izin ve nezaketi uygulamak için özgün bir etkinliktir. Daha geniş bağlam için değerler eğitimi rehberine, bekleme bölümünü çalışmak için sıra oyunlarına, karşıdakinin görüşünü anlamak için empati hikâyesine bakabilirsiniz.